Cookies op websites van de Mooivakman.nl

Deze website gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website zo goed mogelijk te laten functioneren. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Daarnaast maken we gebruik van tracking cookies om website pagina’s te kunnen delen en op jouw voorkeuren af te stemmen. Geef hieronder jouw toestemming. Je instellingen kun je altijd weer wijzigen op de pagina over cookies.

Lees meer over onze cookies

Grondverzet verzet bergen meer werk met gps

di 17 nov 2020

De afkorting gps staat natuurlijk voor global positioning system maar je zou het ook kunnen lezen als grondverzet precisie systeem. Met gps kun je namelijk in korte tijd alles precies uitmeten, kun je op de gevraagde hoogte afwerken en weet je vooraf hoeveel kuub er verplaatst moet gaan worden. Je werkt sneller en effectiever en kunt dus meer werk verzetten in dezelfde tijd. Machines worden dan ook steeds vaker standaard met gps uitgerust en worden doorontwikkeld om werkzaamheden van de machinist over te nemen. Maar er is één ding dat ze nooit van je kunnen overnemen. Dat is vakmanschap!

“Met gemak de goede hoogte van de bak”

Bij Van Mourik in Beekbergen werken ze veel met (mini)kranen, mobiele kranen, rupskranen, en trekkers met werktuigen erachter. “Dat is ons speelgoed” zegt projectleider Koen Spee lachend. “We werken al vijf jaar met machinebesturing op de rupskraan, sinds afgelopen jaar ook op de mobiele kraan en vorige week hebben we een gps-meetstok gekocht om via gps tekeningen te kunnen uitzetten. Het grote voordeel van machinebesturing is dat je altijd je hoogte bij de hand hebt. Dat is heel makkelijk in projecten waarbij je veel verschillende hoogtes moet aanhouden. Dat kan ook met een laser, maar elke keer dat je deze opzet heb je kans op een meetfout. En elke keer als je ‘m moet verstellen, moet je weer de kraan uit of je moet de grondwerker erbij zetten om je te helpen met de hoogte. Met gps kun je jezelf beter redden. Het is makkelijker en er hoeven geen piketten uitgezet te worden want je hebt de digitale tekening in de kraan zitten. Bovendien kun je de piketten ook niet kwijtraken door er overheen te rijden.”

“Met gps duurt uitzetten een uurtje en geen hele ochtend”

Wietse Veldhuis werkt als trekkerchauffeur en kraanmachinist bij Van Mourik en vindt gps bij bijna alle klussen handig. “Bij een sportveld kun je kijken of de juiste hoogtes er nog zijn en als we een bouwput moeten maken, kunnen we berekenen hoeveel kuub we eruit moeten graven” vertelt hij. “Met gps gaat alles gewoon een stuk sneller en preciezer. Je hoeft niet veel te meten en bent er niet lang mee bezig. Met gps uitzetten kost je een uurtje en als je alles moet uitmeten ben je soms een hele ochtend kwijt.

“Ook grondverzet gaat steeds meer via internet”

Projectleider Koen zet nog wel een vraagteken bij gps. “Er zit aan de voorkant meer voorbereiding aan vast. De opdrachtgever moet namelijk zorgen voor de goede tekening die in de machine geladen moet worden. Maar als er besloten wordt om iets te veranderen in de tekening dan moet die wijziging wel doorgevoerd worden. Er moet dus wel goed gecommuniceerd worden. Het gebeurt nu weleens dat de ene kraan op een andere tekening loopt te draaien dan de andere kraan. Ik kan nu al vanaf mijn bureau een tekening via internet naar de kraan versturen waar de machinist deze inlaadt. Hopelijk komt er een mogelijkheid waarbij de opdrachtgever toestemming krijgt om in de kraan te komen om een tekening te wijzigen of een nieuwe toe te voegen.”

“Geen machine kan vakmanschap van je overnemen”

Door gps komen er steeds meer mogelijkheden bij. Zo heeft Komatsu een graafmachine geïntroduceerd die terwijl de machinist maar één handel bediend, graaft op de hoogte van de tekening. Koen: “Wat wij hebben is een hulpmiddel dat de juiste hoogte aangeeft waarbij je met je eigen vakmanschap de goede hoogte van de bak moet aanhouden. Deze machine neemt de hoogte van de tekening over en zorgt ervoor dat er niet te diep wordt gegraven zodat er bijvoorbeeld ook geen kabels worden beschadigd. Het zal waarschijnlijk steeds meer gebeuren dat de computer dingen van jou kan overnemen zodat je zelf minder hoeft te doen. Maar wat over 10 jaar nog steeds van waarde zal zijn, is het vakmanschap van de machinist. Neem nu de werkvolgorde.  ‘Waar leg je bijvoorbeeld een bak grond neer zodat het niet in de weg gaat liggen? Daar zie ik een computer niet zo snel over nadenken. “

“Als machinist moet je er wel mee leren omgaan”

Frank Kerkmeijer is docent aan het SOMA College en is daar de gps-specialist. Hij is het helemaal met Koen eens. “Omdat de computer steeds meer overneemt, zijn mijn studenten bang dat ze straks niet meer nodig zijn. Ze denken dat je ook iemand van kantoor op de machine kunt zetten. Maar dat is natuurlijk niet zo. Want als iemand de werkaanpak niet snapt om een bepaald werkstuk te maken dan heb je ook niets aan die machinist. Dan gaat dat nooit lukken. Als vakman blijf je nodig en  gps draagt alleen maar bij aan je toekomstbestendigheid. Maar dan moet je er wel mee leren omgaan. Als machinist moet je begrijpen dat je altijd een nap-hoogte bij je hebt en dat je daarmee relatief eenvoudig iets kunt ontwerpen of controleren. Daarnaast kun je met gps op je machine ook een beetje voor landmeter spelen. Als je een riool legt dan kun je zelf de uitleggers inmeten. En als je de uitleggers moet opzoeken dan kan het gps-systeem je laten zien waar je de vorige keer die uitlegger hebt ingemeten. Dat scheelt echt zoveel tijd.”

“Ook kleine bedrijven gaan steeds meer gps toepassen”

Voor de nieuwe generatie is het echt geen grote stap meer om een gps-apparaat te bedienen. Niet in de laatste plaats omdat de techniek steeds makkelijker, overzichtelijker en toegankelijker wordt gemaakt. Wietse is van die nieuwe generatie en denkt dat gps steeds meer gebruikt gaat worden. “Vooruitgang houd je niet tegen. Er komt steeds vaker gps op machines omdat je er gewoon heel veel gemak van hebt. Alles wordt al in de computer getekend. Je gaat naar een huis toe waar je een tuin moet uitzetten en gaat er gewoon aan het werk. Je hoeft niet zoveel te meten dus je bent een stuk sneller. Het kostenplaatje is nu nog te hoog maar straks komen er ook hoveniers en zo die het gaan gebruiken. Nu zijn het nog de grotere bedrijven maar de kleintjes gaan volgen. Let maar op, zodra ze ermee in contact komen en de voordelen zien, zijn ze snel om.”

“Grondverzet via een app”

Frank ziet die ontwikkeling ook, maar denkt ook dat de informatieoverdracht via gps  zich steeds meer gaat ontwikkelen. “Data, data en nog eens data, daar draait het om. Voorheen was het onderling communiceren van de verschillende systemen ontzettend lastig, maar tegenwoordig zijn er cloud-oplossingen zoals Infrakit waarin tekeningen en data automatisch wordt omgezet. Die controlboxen staan bijna allemaal in verbinding met internet en alles wordt geregistreerd. Doordat ook transportmiddelen gps-systemen krijgen, kun je zien hoe ver iemand is met zijn werk maar ook informatie verzamelen over hoeveel materiaal er ontgraven is en waarheen het is verplaatst. Tegenwoordig kan dat ook via een app op je telefoon geloof ik. Bij mijn oude werkgever registreren ze zo alle grondstromen. Elke keer als er een vracht gekiept wordt, wordt het geregistreerd en kun je aan je opdrachtgever laten zien hoeveel je hebt verplaatst, wat het was en waarheen het is gebracht. Die kant gaat het op en ik zie dat ook bij de machinebouwers. Ze bouwen zelf een standaardsysteem op hun machine waarbij de leveranciers zoals Topcon, Leica en Trimble een app aanleveren. Kortom, nog even en de machinisten zitten straks allemaal met een tablet in de cabine, waar ze willekeurig de software kunnen selecteren die de persoonlijke voorkeur heeft.”