Cookies op websites van de Mooivakman.nl

Deze website gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website zo goed mogelijk te laten functioneren. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Daarnaast maken we gebruik van tracking cookies om website pagina’s te kunnen delen en op jouw voorkeuren af te stemmen. Geef hieronder jouw toestemming. Je instellingen kun je altijd weer wijzigen op de pagina over cookies.

Lees meer over onze cookies

Zijn loonwerkers de waterwerkers van morgen?

di 5 jan 2021

ZIJN LOONWERKERS DE WATERWERKERS VAN MORGEN?

Het regent vaker en harder en er komen steeds meer periodes van droogte. Al meer dan 100 jaar valt er jaarlijks meer regen. En de laatste paar decennia zijn de droge periodes tussen de buien zo lang dat we maatregelen moeten nemen. Want klimaatverandering vraagt ook bij ons om verandering. We moeten zuiniger zijn op ons water en oplossingen bedenken om water langer vast te houden en op te vangen voor gebruik in droge periodes. Volgens irrigatiespecialist Arie-Jan Broere van Broere Beregening hebben we ook geen keus: “We hebben hier het duurste land van Europa. Je kunt het je niet permitteren dat iemand die op goedkoper land zit een betere oogst haalt met betere technieken. Om de watervoorziening op landbouwpercelen en grasland goed voor elkaar te hebben, zit er nog heel veel werk aan te komen. En dat is bij uitstek geschikt voor loonwerkers.”

Broere beregening is één van de innovatiefste irrigatiebedrijven van Nederland. “Wij zijn al decennia bezig met dripirrigatie en waterharvesting” vertelt Arie-Jan Broere. “We proberen het surplus aan water in de winter vast te houden en op te slaan om die in drogere periodes te gebruiken. Dat kan in grote bassins bij een moeilijke ondergrond, maar als je echt grote volumes wilt opslaan dan gaat dat niet bovengronds maar moet je ondergronds denken. Dan maken we bronnen waarin we meters diep in de bodem het water opslaan. In tijden van droogte wordt het water weer tot vlak onder de oppervlakte opgepompt. Een drainagesysteem zorgt ervoor dat het water de gewassen bereikt zodat die kunnen blijven groeien.”

Wateropslag en drainagesystemen zijn belangrijker dan ooit

De landbouw moet toch die droge periodes doorkomen en daarvoor moet de  afstand van de wateropslag naar het perceel worden overbrugd. Daarin is een grote rol weggelegd voor loonbedrijven die meer en meer het leidingwerk gaan realiseren en daar ook machines voor gaan aanschaffen zoals grote kettingfrezen en spiegellasmachines. Arie-Jan: “Als je het opgeslagen water hoogwaardig wilt toepassen, is dripirrigatie een uitstekende toepassing. Dat is een gemechaniseerde klus waarbij drukslangen worden gelegd en zijn verfijnde cultuurtechnische werkzaamheden. Geen agrowerk maar het zit er wel dichtbij. Loonbedrijven met ervaring in rioleren moeten het zo kunnen oppakken want daarmee komt het toch het meeste overeen. Want simpel gezegd pak je een leiding van 125 of 160 millimeter van polyethyleen en die leg je langs alle percelen waarbij elk perceel een aansluiting krijgt. In die dripirrigatie zit ook heel veel beweging. Ik denk dat we steeds meer naar het niveau van Frankrijk en Duitsland gaan qua volumes, ontwerp en prijsstelling. Die prijs daalt trouwens behoorlijk. Daar zit goede erosie op.”

Door de dalende prijs wordt het steeds interessanter om in dripirrigatie te investeren. Zeker als er naast duurzaamheid en minder beregeningskosten ook sprake is van hogere opbrengsten. Arie-Jan: Je hebt het water opgeslagen, gaat het hergebruiken en dan wil je er ook een hoog rendement van. Maar het blijkt ook dat je met druppelen, zeker bij de teelt van uien, veel meer opbrengst hebt dan met een haspel. Zo’n 20 tot 30%. Dat is interessant want dan heb je die investering ook in ongeveer anderhalf jaar terugverdient. Zeg nou zelf, welke investering verdien je in een jaar weer terug? Dat is niet veel meer tegenwoordig.”

Waterbeheer wordt steeds belangrijker

Rianne van Helmond is mede-eigenaar van Van Helmond loonbedrijf/melkveebedrijf en is zich net als Arie-Jan Broere bewust van de noodzaak van wateropslag. “We hebben de afgelopen drie jaar door de droogte veel moeten beregenen bij klanten. Dat vindt niemand leuk want het is arbeidsintensief en kost veel geld. Natuurlijk werken we graag maar als er betere methodes zijn dan moeten we die ook zeker aanpakken. Tien jaar geleden – je kunt het je bijna niet meer voorstellen – hadden we meer last van de natheid als van de droogte. We hadden een drainagesysteem dat zorgde dat het water afgevoerd werd via een beek die langs het grasland van ons melkveebedrijf loopt. In 2013 hebben we een drainagesysteem geplaatst dat water kan afvoeren maar ook vast kan houden om het beregenen zo lang mogelijk te kunnen uitstellen. In de winter kunnen we op een hoog niveau water vasthouden onder de bodem. Verder zijn we in overleg met Brabant Water of we het restwater niet op kunnen pompen en in de drains kunnen doen.”

Maar bij Van Helmond kijken ze altijd verder en hebben afgelopen november LOP-stuwtjes geplaatst op hun beide percelen. Rianne: “Die worden in de kavelsloten gezet om ook daar zo lang mogelijk het water vast te houden. Daarnaast zijn al  onze regengoten niet op de riolering aangesloten maar vangen we de regen op in een sloot. Die sloot is afgetakt dus het water kan niet weg. Kortom, we verzinnen van alles om maar niet te hoeven beregenen, in ieder geval zo laat mogelijk.”

Onderwaterdrainage is niet meer te stoppen

Arie-Jan: “In de veengebieden, zeg maar alles ten westen van de Utrechtse heuvelrug, zien we ontzettend veel ontwikkelingen met onderwaterdrainage. De drains worden hierbij 10 tot 20 cm onder het slootpeil aangelegd waardoor in droge periodes slootwater via de drains in het perceel kan infiltreren. Zo wordt voorkomen dat in droge perioden de grondwaterstand van het perceel diep onder dat van het slootpeil uitzakt. Ook in Friesland zijn ze druk met die onderwaterdrainage en dat gaat niet meer stoppen. Er wordt door loonwerkers ook veel in geïnvesteerd. Logisch, onderwaterdrainage aanleggen is aantrekkelijk. Globaal hebben we het over € 2000 per hectare. En dat is allemaal loonwerk. Maar al die handel moeten ze niet laten liggen, maar oppakken. Heel veel gemeentes en waterschappen pakken het nu ook op en zijn er flink mee bezig.”

Loonwerkers, er liggen kansen!

Naast het feit dat er een interessante markt open ligt, is er nog een voordeel om dit werk op te pakken. Arie-Jan: “Voor loonwerkers is de winter geen druk tijdvak en het is ideaal om juist dan drainagesystemen aan te leggen want in de winter liggen die percelen leeg. Het zijn dan wel niet de beste omstandigheden buiten maar je hebt wel alle ruimte om te werken. Kortom, loonbedrijven moeten de ontwikkelingen op het gebied van wateraanvoer en -verzorging in hun werkgebied nauwlettend volgen en zich afvragen of ze daar een rol in kunnen spelen. Want hoe het klimaat zich nu ontwikkeld, wordt dat steeds belangrijker.”